NAJSTARSZE OGÓLNOSŁOWIAŃSKIE GERMANIZMY W ZESTAWIENIU Z ICH WSPÓŁCZESNYMI POLSKIMI, CZESKIMI I SŁOWEŃSKIMI KONTYNUANTAMI

Robert KAJSTURA

doi:10.37834/SS12579-94

Автори

Robert KAJSTURA Uniwersytet Śląski w Katowicach Katowice

ДОИ:

https://doi.org/10.37834/SS12579-94

Клучни зборови:

etymologia, leksyka, germański, prasłowiański, zapożyczenie

Апстракт

Artykuł ma na celu zrekapitulowanie (ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych badań) wielokrotnie podejmowanego zagadnienia germańskich wpływów leksykalnych w językach słowiańskich, które – ze względu na swoją szeroką dystrybucję – należy uznać za wyraz wczesnego kontaktu i zapożyczania, mającego miejsce jeszcze przed dezintegracją ogólnosłowiańskiej wspólnoty językowej, a zatem przed definitywnym podziałem języka prasłowiańskiego. Analizie poddano przykłady prasłowiańskich etymonów (ograniczając zakres materiału do rzeczowników), które z największym prawdopodobieństwem reprezentują leksykę o pochodzeniu germańskim. Autor skupia się jednocześnie na refleksach tychże jednostek leksykalnych we współczesnych językach zachodniosłowiańskich, reprezentowanych przez język polski oraz język czeski, a także w języku słoweńskim, reprezentującym północno-zachodnie peryferia południowosłowiańskiego kontinuum dialektalnego.

Референци

Трубачев, О., Журавлев А. et al. 1974. Этимологический словарь славянских языков. (42 tomy). Москва: Наука.

Bańkowski, A. 2000. Etymologiczny słownik języka polskiego (t. 1–2).

Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Basaj, M., Siatkowski, J. Bohemizmy w języku polskim. Słownik. Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Bělič, J. et al. 1979. Malý staročeský slovník. Praha: Státní pedagogické nakladatelství.

Boryś, W. 2005. Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Derksen, R. 2008. Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon.

Leiden: Brill.

Gołąb, Z. 2004. O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych. Tłumaczenie z j. ang.: Maria Wojtyła-Świerzowska. Kraków: Universitas. Hampl, L., Kajstura, R. 2024. „O wzajemnych wpływach w procesie kształtowania się zasobów leksykalnych polszczyzny i czeszczyzny”,

Beskidzkie dziedzictwo 10. 117–132.

Ilich-Svitych, V. 1979. Nominal Accentuation in Baltic and Slavic. Tłumaczenie z jęz. ros.: Richard L. Leed, Ronald F. Feldstein. Cambridge: MIT Press.

Kajstura, R. 2025. „Prasłowiańskie nazwy narzędzi w zestawieniu z ich polskimi i czeskimi pochodnymi”, Slavica Iuvenum XXVI. 55–63.

Klotz, E. 2017. Urslawisches Wörterbuch. Wien: Facultas.

Kroonen, G. 2013. Etymological Dictionary of Proto-Germanic. Leiden: Brill. Mańczak, W. 2017. Polski słownik etymologiczny. Kraków: Polska Akademia

Umiejętności.

Orłoś, T. Z. 1980. Polsko-czeskie związki językowe. Wrocław: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

Pronk-Tiethoff, S. 2012. The Germanic loanwords in Proto-Slavic: Origin and accentuation. (b.m.w. – w wersji zdygitalizowanej pod adresem: https:// scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/20185).

Pronk-Tiethoff, S. 2013. The Germanic loanwords in Proto-Slavic. Leiden: Brill.

Rejzek, J. 2015. Český etymologický slovník. Praha: Leda.

Snoj, M. 2016. Slovenski etimološki slovar. Ljubljana: ZRC SAZU.

Šekli, M. 2018. Tipologija lingvogenez slovanskih jezikov. Ljubljana: ZRC SAZU.

Źródła internetowe https://bara.ujc.cas.cz/psjc/ https://fran.si/ https://korpus.cz/ https://nkjp.pl/ https://sjp.pwn.pl/ https://ssjc.ujc.cas.cz/ https://viri.cjvt.si/gigafida/ https://wsjp.pl/