ДЕМОНСКИТЕ СУШТЕСТВА ВО МАКЕДОНСКИТЕ НАРОДНИ ВЕРУВАЊА
Клучни зборови:
демонски суштества, сениште, вампир, таласон, чума, вештеркаАпстракт
Демонските суштества со своите функции и симболика
имаат посебно место во народната митологија. Во текстот се
задржуваме на демонските суштества, кои се среќаваат во народните
верувања, забележани од Марко Цепенков, за да дедеме осврт на
нивната функција како во конкретната нарација, така и во фолклорот,
воопшто. Во истражувањето преку интердисциплинарен пристап,
користејќи ги методите на лексикологијата и фолклористиката,
сакаме да ги откриеме аспектите на митолошката персонификација
на појавите и на процесите што го опкружувале човекот во минатото.
Се определуваме за овој дел од народната митологија бидејќи е
истражуван поретко во нашата фолклористичка наука, од една
страна, а од друга, за да го согледаме опстојувањето на дел од
демонските суштества во колективната свет и во наследената
традиција.
Превземања
Референци
Белчев, Толе. (2016). Речник на турцизми, архаизми, дијалектизми и ретко употребувани зборови во македонскиот јазик. Штип: Универзитет „Гоце Делчев“, Филолошки факултет. [Belčev, Tole. (2016). Dictionary of Turkisms, archaisms, dialectisms and rarely used words in the Macedonian language. Štip: Univerzitet “Goce Delčev”, Filološki fakultet. (In Macedonian).]
Вражиновски, Танас. (1998). Народната митологија на македонците, кн.1. Скопје – Прилеп: Матица македонска, Институт за старословенска култура. [Vražinovski, Tanas. (1998). The folk mythology of the Macedonians, t.1. Skopje – Prilep: Matica Makedonska, Institut za staroslovenska kultura. (In Macedonian).]
Вражиновски, Танас. (1999). „Демонски суштества – релација верување волшебна приказна кај некои јужнословенски народи“ во Народна традиција религија и култура. Скопје: Матица македонска 199–209. [Vražinovski, Tanas. (1999). “Demonic creatures – relationship belief magical story among some South Slavic peoples” in Folk tradition, religion and culture. Skopje: Matica Makedonska. (In Macedonian).]
Конески, Блаже. (1982). „Марко Цепенков“ во Светот на приказните. Пенушлиски К. (пр.). Скопје: Мисла, 505–519. [Koneski Blaže. (1982). “Marko Cepenkov” in The world of stories. Penušliski K. (ed.). Skopje: Misla, 505–519. (In Macedonian).]
Официјален дигитален речник на македонскиот јазик (2021). https://makedonski.gov.mk/. [Official digital dictionary of the Macedonian language https://makedonski.gov.mk/] (2021). (In Macedonian).]
Radović-Popović, Mirjana. (1988). Srpska mitska priča. Pečat; Beograd. [Radović-Popović, Mirjana. (1988). Serbian mythical story. Pečat; Beograd]. (In Serbian).]
Стамески, Трајче (2023) Сеништето во расказите на Марко Цепенков. Knowledge – International Journal Vol.56.4, 367–372. [Stameski, Trajce (2023). The ghost in Marko Cepenkov’s stories Knowledge – International Journal Vol.56.4, 367–372]. (In Macedonian).]
Урошевиќ, Влада. (1982). „Вампирските раскази на Цепенков“ во Светот на приказните. Пенушлиски К. (пр.). Скопје: Мисла, 586–603. Urošević, Vlada. (1982). “Cepenkov's Vampire Stories”, Penušliski K. (ed.). Skopje: Misla,586–603. (In Macedonian).]
Цепенков, Марко. (1980). Народни верувања; Детски игри. Пенушлиски К., Спировска Л. (ред.). Скопје, Македонска книга. [Cepenkov Marko. (1980). Folk beliefs; Children's games. Penušliski K., Spirovska L. (ed.). Skopje: Matica Makedonska]. (In Macedonian).]
Преземања
Објавено
Издание
Секција
Дозвола
Авторско право(c) 2026 Катерина Петровска-Кузманова
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Авторите во списанието претставуваат оригинални дела врз основа на резултатите од сопственото истражување. Лицата кои дале значителен придонес во трудот се наведуваат како коавтори. Заедно со статијата, авторите (и коавторите, доколку ги има) треба да достават пополнет образец за пријава на трудот (Paper Submission Form), со кој се потврдува согласноста на авторот за објавување на трудот.
Списанието прифаќа научни трудови кои претходно не биле објавени. Не се прифаќаат трудови кои во голема мера ги повторуваат претходно објавените трудови на авторите. Повторувањето подразбира и компилација – текст составен од фрагменти од објавена монографија или голем број на претходно објавени статии. Плагијатот не е дозволен, како и прекумерното цитирање на туѓи трудови (една третина или повеќе од целиот труд). Сите цитати, цитирани извадоци и материјали мора да имаат цитирани автори и извори. Ако уделот на туѓиот труд е преголем, се препорачува да се скратат цитатите и да се зголеми обемот на оригиналниот текст.
Авторот треба да ги има сите потребни дозволи за користење на позајмените материјали и материјалите на други автори што ги користи во својот труд (илустрации и слично). Авторот гарантира дека статијата не содржи информации што не подлежат на објавување во отворен печат, вклучувајќи ги и оние што содржат или претставуваат доверливи информации.
Во списокот на литературата се вклучени само делата цитирани во трудот, како и линковите за страниците и изворите од кои е цитирано доколку станува збор за извори од интернет. На авторот му се препорачува да ги наведе во текстот изворите на финансиска поддршка на спроведените истражувања и стипендиите, доколку ги имало. Исто така, може да се изрази благодарност и до колегите кои придонеле или помогнале околу работата на текстот, а кои не се коавтори.
Со доставувањето на ракописот и образецот на апликација до редакцијата, авторот официјално се согласува со објавувањето на неговиот труд во „Филолошки студии“. Авторите се носители на авторски права и ги задржуваат сите права за објавување и користење на статијата. Авторите имаат право да ја повлечат статијата во кое било време до моментот на објавување на сајтот, со тоа што претходно за тоа, по писмен пат, треба да ја известат редакцијата на списанието.
Статиите се објавуваат бесплатно. Содржината е достапна под лиценцијата Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Unported License.
Издавачка Етика
Редакција
Сите трудови доставени до Редакцијата ги читаат прво нејзините членови и соработници за да се утврди дали се однесуваат тие на релевантната проблематика и дали одговараат на форматот на списанието. Редакцијата на „Филолошки студии“ гарантира дека разгледувањето на доставените трудови и нивните рецензии не зависат од: комерцијални интереси, пол, националност, верски убедувања, политички ставови и други фактори. Единствениот критериум при изборот е академското ниво на трудот.
Во зависност од рецензијата, статијата може веднаш да се прати за објавување, да биде отфрлена или испратена до авторот за измена и за доработка. Во случај на несогласување со забелешките на рецензентот, авторот има право да ги оправда своите ставови. Доколку од рецензентите се добиени контрадикторни мислења, текстот се упатува на трет рецензент или конечната одлука се заснова на гласање на членовите на Редакцијата, по одделното разгледување.
Рецензенти
Статиите испратени до Редакцијата минуваат процес на двојно анонимно рецензирање. Имињата на рецензентите не треба да му бидат познати на авторот на статијата и обратно. Рокот за рецензирање е три-четири седмици. Рецензентите можат да бидат членови на Редакцијата и автори на списанието што објавувале претходно во него. Онаму каде што е неопходно, за рецензенти се назначуваат специјалисти од други: организации, градови и земји.
Рецензентите треба да бидат специјалисти за предметно-тематската област на која се однесува статијата. Редакцијата треба да спречи каков било судир на интереси во врска со дадениот научен труд и со неговиот автор.
Рецензентот е должен да им обрне внимание на членовите на Редакцијата за секоја суштинска сличност или поистоветување меѓу ракописот што се рецензира и која било друга публикација што му е позната. Рецензентот, исто така, е должен да го држи во тајност трудот што му е доверен, да не го пренесува на трети лица ракописот што му е доверен нему за рецензија и пред објавувањето на публикацијата да не ги објавува информациите содржани во него.
Рецензентите треба да дадат објективна, непристрасна и аргументирана процена на трудот. Забелешките треба да бидат формулирани коректно, така што оценувањето на трудот се однесува само на текстот на статијата и на неговата содржина. Рецензијата треба да биде напишана добронамерно, а наведените забелешки имаат за цел да им помогнат на авторите да ги коригираат утврдените недостатоци и да ја подобрат статијата пред да биде објавена таа на веб-страницата на издавачот и пред да биде достапна за пошироката публика.
