LABILE VERBS IN MODERN ALBANIAN: A PRELIMINARY CORPUS-BASED STUDY

Maria  Morozova; Alexander  Rusakov

doi:10.37834/JCP258167m

Автори

Марија Морозова Russian Academy of Sciences, Saint Petersburg , Руска Академија на науките, Санкт Петербург
Александер Русаков Academy of Sciences of Albania, Tirana , Академија на науките на Албанија, Тирана

ДОИ:

https://doi.org/10.37834/JCP258167m

Клучни зборови:

пациентивна лабилност, неактивен залог, лексичка семантика, Албански национален корпус

Апстракт

Целта на оваа статија е анализа на употребата на лабилните глаголи во современиот пишан албански јазик, врз основа на Албанскиот национален корпус. Во трудот ги претставуваме нашите согледувања од прелиминарното истражување на осум албански пациентивни лабилни глаголи, коишто припаѓаат на различни семантички групи. Резулатите покажуваат дека овие глаголи се однесуваат различно. Само фазните глаголи filloj ‘почне’ и mbaroj ‘заврши’ доследно покажуваат лабилност. Глаголот за движење lëviz ‘се движи’ се користи како лабилен глагол, но преовладуваат активните непреодни употреби, додека глаголот ziej ‘врие; зоврива; ферментира’ покажува варијација помеѓу неактивните и активните непреодни употреби. Деадјективните глаголи zbardh ‘обели; разјаснува’ и skuq ‘поцрвенува; пржи’ се јавуваат како преодни и како непреодни, но само во нивните основни значења, поврзани со значењето на боја. Глаголот dalloj ‘разликува, истакнува’ првенствено се јавува во активни непреодни форми со реципрочно значење и во морфолошки неактивни форми, во други значења, додека сличниот глагол ndryshoj ‘менува; варира, разликува, истакнува’ се однесува како типичен лабилен глагол со секундарни неактивни употреби.

Референци

ANC: Morozova, M., Rusakov, A, and Arkhangelskiy, T. Albanian National Corpus. Available online at: albanian.web-corpora.net (accessed on 26.03.2025).

Bužarovska, E. and Mitkovska, L. (2022). On the lability of verbs in Balkan languages. Paper presented at the 22nd Balkan and South Slavic Conference, The Ohio State University, 7–10 April 2022.

Dhrimo, A. (1965). Një vështrim mbi foljet me më se një reksion në shqipen e sotme letrare [A look at verbs with more than one rection on the modern literary Albanian]. Studime filologjike, 2: 139–151.

Diveeva, V. (2013). Labil’nost’ albanskikh glagolov v balkanskom kontekste [Lability of Albanian verbs in the Balkan context]. Course paper. Saint Petersburg State University.

Friedman, V. (2010). Lability as a Scalar Balkanism. In P. Assenova, A. Petrova and Ts. Ivanova (eds.). The Verbal System of the Balkan Languages — Heritage and Neology, 63–69. Veliko Tărnovo: Faber.

Friedman, V. A. and Joseph, B. D. (2025). The Balkan Languages. Cambridge: Cambridge University Press.

Haspelmath, M. (2001). 107. The European linguistic area: Standard Average European. In 2. Halbband Language Typology and Language Universals 2. Teilband, 1492–1510. Berlin/Boston: de Gruyter. https://doi.org/10.1515/9783110194265-044.

Knjazev, J. P. (2007). Lexical reciprocals as a means of expressing reciprocal situations In V. P. Nedjalkov (ed.). Reciprocal constructions, 115–146. Amsterdam: John Benjamins.

Letuchiy, A. (2013). Tipologija labil’nykh glagolov [A typology of labile verbs]. Moscow: Jazyki slavjanskikh kul’tur.

Makartsev, M., Wahlström, M. and Escher, A. (2024). Lability in Balkan Slavic. Studies in Language. https://doi.org/10.1075/sl.23062.mak (published online: 19 December 2024). Nichols, J. (2020). The Balkan sprachbund in typological-geographical space. Acta Linguistica Petropolitana, 16 (2): 306–330.

Nichols, J., Peterson, D. A. and Barnes, J. (2004). Transitivizing and detransitivizing languages. Linguistic Typology, 8 (2): 149–211.

Rusakov, A. and Morozova, M. (2014). Perfekti në shqipen e sotme: studimi i bazuar në tekstet e Korpusit elektronik të shqipes [Perfect in modern Albanian: A study based on the texts from an electronic Albanian corpus]. In B. Rugova (ed.). Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare. Materialet e punimeve të Seminarit XXXII Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare: Prishtinë,. 19–30.08.2013. Vëll. 33/1, 97–104. Prishtinë: Universiteti i Prishtinës: Fakulteti i filologjisë.

Tatevosov, S. (2002). The parameter of actionality. Linguistic Typology, 6: 317–401.