СВЕШТЕНИЧКИОТ АПАРАТ: ДИМЕЗИЛ, ДЕЛЕЗ И ГАТАРИ И ИНДОЕВРОПСКАТА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ЖЕЛБАТА

Автори

  • Дарко Митевски Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје image/svg+xml

ДОИ:

https://doi.org/10.37834/JCP2691135m

Клучни зборови:

Димезил, Делез и Гатари, индоевропска митологија, апарат на запленување, желба

Апстракт

Овој труд ги испитува структурните и теориските врски помеѓу компаративната митологија на Жорж Димезил и критичката филозофија на Жил Делез и Феликс Гатари, со посебен акцент на индоевропската организација на желбата. Тргнувајќи од енигматичниот пасус за свештеникот и кардиналните насоки во Илјада платоа, трудот покажува дека Делез и Гатари воспоставуваат длабока структурна резонанца со Димезиловата документација на триделната функционална идеологија. Преку анализа на индиската легенда за кралот Јајати и нејзините индоирански паралели, трудот следи две генерациски трансформации на власта: прво, запленувањето на желбата преку проклетство и периферно прогонство и, второ, нејзиното задлабочено заробување преку трансцендентален апарат на искупување. Централниот аргумент е дека Делез и Гатари не ги отфрлаат структурните анализи на Димезил, туку ги превртуваат: тие ги идентификуваат индоевропските идеолошки структури не само како принципи на општествена организација, туку и како апарати на запленување кои ја организираат желбата, го осакатуваат субјектот и ја создаваат зависноста од државното посредување. Фигурата на Мадхави, девицата матрица на функционалниот апарат, служи како клучен пример за оваа операција. Трудот заклучува дека индоевропската структура не е архаична реликвија, туку продолжува да ги организира модерните форми на субјективитетот.

Референци

Benveniste, E. (2016). Dictionary of Indo-European Concepts and Society (Elizabeth Palmer, Trans.). Chicago: Hau Books

Deleuze, G. and Guattari, F. (1983). Anti-Oedipus: Capitalism and schizophrenia (R. Hurley, M. Seem and H. R. Lane, Trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.

Deleuze, G. and Guattari, F. (1987). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia (B. Massumi, Trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.

Dumézil, G. (1968). Mythe et épopée, vol. 1: L’idéologie des trois fonctions dans les épopées des peuples indo-européens. Paris: Gallimard.

Dumézil, G. (1973). The destiny of a king (A. Hiltebeitel, Trans.). Chicago: The University of Chicago Press.

Dumézil, G. (1988). Mitra-Varuna: An essay on two Indo-European representations of sovereignty (D. Coltman, Trans.). New York: Zone Books.

Graeber, D. (2011). Debt: The first 5,000 years. New York: Melville House.

Lincoln, B. (1999). Theorizing myth: narrative, ideology, and scholarship. Chicago: The University of Chicago Press.

Littleton, C. S. (1966). The New Comparative Mythology: An Anthropological Assessment of the Theories of Georges Dumézil. Berkeley: University of California Press.

Massumi, B. (1992). A user’s guide to capitalism and schizophrenia: Deviations from Deleuze and Guattari. Cambridge, MA: MIT Press.

Parr, A. (ed.) (2005). The Deleuze Dictionary. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Watkins, C. (1995). How to kill a dragon: Aspects of Indo-European poetics. New York: Oxford University Press.

Преземања

Објавено

2026-06-29

Издание

Секција

Литература

Како да се цитира

“СВЕШТЕНИЧКИОТ АПАРАТ: ДИМЕЗИЛ, ДЕЛЕЗ И ГАТАРИ И ИНДОЕВРОПСКАТА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ЖЕЛБАТА”. 2026. Journal of Contemporary Philology 9 (1). https://doi.org/10.37834/JCP2691135m.