СЕ ОДРЖА ТРКАЛЕЗНА МАСА ВО КЛУБОТ НА ПРАТЕНИЦИТЕ

Апстракт

На 26.09.2007 година на одржаната тркалезна маса на тема: „Состојба, проблеми и развој  во образованието и вработувањето на лицата со инвалидност во РМ” по уводните излага­ња и дискусиите од страна на учесниците на тр­ка­лезната маса се донесоа следните ЗА­КЛУ­ЧОЦИ:

1.       Министерство за образование и наука  и Министерство за труд и социјална поли­ти­ка во рамките на своите надлежности да пристапат кон измени и дополнувања  на законските прописи и со новите изме­ни да обезбедат:

·         прифат на децата со развојни пробле­ми и посебни образовни потреби во предучилишното, основното и средно­то образование;

·         кри­те­риуми и стандарди за вклу­чу­вање (инклузи­ја) на инвалидните деца во редовните предучилишни, основни и средни учи­лиш­­та;

·         соодветен дефекто­лош­ки ка­дар, вра­бо­тување на дефекто­ло­зи, до­пол­ни­тел­­на стручна помош во текот на ра­бот­ната недела од 3 часа за пред­учи­лишна  и 5 часа за училишна воз­раст, од­носно да се обезбеди вра­бо­тен де­фек­толог;

·         обезбедување банка на податоци.

2.       Министерството за образование и наука и Министерството за култура да обезбедат печатење на учебници и други книги за сепите лица, а исто така добро да се со­гле­да начинот и времето на интеграција на децата во образовниот процес, да се овозможи објективна и стручна оценка за вклучувањето;

3.       Во новиот Предлог-закон за високо об­ра­зо­вание да се обезбедат одредени бене­фи­ции за лица со оштетен слух, оштетен вид и тешко телесни инвалидни лица со обез­бе­дување на одредени права како: за глу­ви право на толкувач, знаковен говор како можност за комуникација, за лица со ош­те­тен вид: да се обезбеди техничка помош и обука за Браево писмо за сите слепи ли­ца и компјутери со потребна соодветна софт­­верска програма со печатачи и чи­та­чи, како и создавање услови за тешко те­лес­но инвалидни лица за пристап до прос­ториите во образовните институции, како и одредени бенефиции при упис и избор­на постапка, стипендии, престој, ис­хра­на и др. и финансиска компензација  на др­жа­вата  за определените бенифиции;

4.       Натамошно развивање на процесот на от­ва­рање на дневни центри, деинституцио­на­лизација на децата од посебните инсти­ту­ции, избор на биолошки и други се­меј­ства, изборот на станови за домување  со претходно изградена стратегија и доне­сување закон за остварување на оваа деј­ност и нејзино финансирање;

5.       Министерството за труд и социјална по­литика да подготви Предлог за донесу­ва­ње на закон за изменување и дополнува­ње на законот за вработување на инва­лид­ни лица со кои ќе се уреди зголе­му­ва­ње на процентот од 5% на 15% од вкупно ос­тва­рените средства од постојниот при­до­нес за вработување издвоени на пот­смет­ката  во Агенцијата за вработување на Р. Македонија (Посебен фонд) со при­ме­на од 01.01.2008 година;

6.       Агенцијата за вработување на РМ дос­лед­но да го применува Правилникот за ра­бот­но оспособување по барање на прет­при­јатијата кои вработуваат инвалидни лица;

7.       Во средното и високото образование пот­реб­но е да се обезбедат нови занимања и работни операции зависно од видот и сте­пе­нот на оштетувањата на инвалидните лица, со што ќе се отворат поголем број на работни места-со можност за обез­бе­ду­ва­ње на занимања од електрониката и ин­фор­матиката во наредниот период, од­нос­но перспективен развој;

Оперативното тело при Националното коор­­динативно тело за еднакви права на лицата со инвалидност да определи и ан­га­жира  работна група од 3 члена и тоа во состав: Боге Чадиновски-проф. дефек­то­­лог, Владо Додевски-дипл. инж. за заш­ти­та при работа и Љупчо Ефремов-проф. дефектолог, која ќе изготви номенклатура на занимања на кои може да работат ин­ва­лидизираните лица и координатив­но­то тело ќе се ангажира да им обезбеди прос­торни и материјални финасиски сред­ства  за овој  проект;

9.       Составен дел на овие заклучоци се пред­ло­зите од уводните излагања на тркалез­на­та маса за образованието, законската ре­­­гу­ла­тива, вработувањето на инвалид­ни­те лица,  како и предлозите што произле­гу­­ваат од дискусиите и работните матери­ја­ли;

10.    Инвалидните лица ги потсетуваат над­леж­ните институции во државата и од­го­вор­ните лица на мотото: НЕ ПРАВЕТЕ НИШ­ТО ЗА НАС-БЕЗ НАС;

11.    Координативното тело да го задолжи  опе­­­ративното тело, претседателот и сек­ре­­тарот на Националното координативно тело да укажуваат и да барааат од  над­леж­ните институции реализација на овие заклучоци.