CONTACT-INDUCED CHANGES IN THE ORDER OF MODIFYING ADJECTIVES AND NOUNS IN SLAVIC DIALECTS IN ALBANIA

Maxim  Makartsev

doi:10.37834/JCP258141m

Автори

Максим Макарцев Carl von Ossietzky University Oldenburg , Универзитет „Карл фон Осиецки“ во Олденберг

ДОИ:

https://doi.org/10.37834/JCP258141m

Клучни зборови:

варијација во редоследот на зборовите, корпуснo истражување, социолингвистика, балкански јазици

Апстракт

Во статијата се истражуваат социолингвистичките фактори што влијаат врз редоследот на зборовите во именските фрази во јужнословенските дијалекти во Албанија, со посебен фокус на влијанието на албанскиот јазик. Користејќи ги податоците од Корпусот на словенските дијалекти во Албанија, во истражувањето се анализира варијантноста на позицијата на придавките (пред или по именката) во неколку дијалекти – голобрдски македонски, корчански македонски, преспански македонски и миграциони штокавски дијалекти од Шијак и од Музекија. Анализата покажува дека албанскиот јазик влијае врз зголеменaта употреба на редоследот именка–придавка (ИП) во овие дијалекти, зависно од возраста, полот, видот на населеното место (рурално или урбано) и од типот на заедницата (компактна или дисперзирана). Особено е стабилен конзервативниот редослед придавка–именка (ПИ) во компактните заедници и кај постарите генерации, за разлика од зголемената употреба на албанскиот редослед ИП кај помладите говорители и кај оние во дисперзираните заедници. Влијанието на стандардните словенски јазици се рефлектира врз тенденцијата за зачувување на конзервативниот редослед. Резултатите од истражувањето придонесуваат за подлабоко разбирање на факторите што влијаат на промените во редоследот на зборовите во балканскиот јазичен контекст.

Референци

Adamou, E., Feltgen, Q. and Padure, C. (2021). A unified approach to the study of language contact: Cross-language priming and change in adjective/noun order. International Journal of Bilingualism, 25 (6): 1635–1654.

Asenova, P. (2018). Balkan syntax: Typological and diachronic aspects. In I. Krapova and B. Joseph (eds.), Balkan Syntax and (Universal) Principles of Grammar, 13–36. Berlin: de Gruyter.

Bara, M., Kahl, T. and Sobolev, A. N. (2005). Die südaromunische Mundart von Turia (Pindos) = Južnoarumynskij govor sela Turʹja (Pind): Sintaksis, leksika, ėtnolingvistika, teksty. München: Biblion.

Bërxholi, A., Doka, D. and Asche, H. (2003). Demographic atlas of Albania: Atlas of Albania [Atlasi gjeografik i popullsisë së Shqipërisë]. Tiranë: Ilar. Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. London: Routledge.

Cvetanovski, G. (2010). Govorot na Makedoncite vo Mala Prespa: zapadnoprespanski govor. Skopje: IMJ “Krste Misirkov”.

Domi, M. (ed.) (2002). Gramatika e gjuhës shqipe: Vëllimi II. Sintaksa. Tirana: Akademia e shkencave e Shqipërisë, Instituti i gjuhësisë dhe i letërsisë.

Dryer, M. S. (2013a). 87. Order of adjective and noun. In The World Atlas of Language Structures Online (v2020.4) [Online] Available from: https://wals.info/chapter/87 [Accessed: 23 January 2025].

Dryer, M. S. (2013b). Determining dominant word order. In The World Atlas of Language Structures Online (v2020.4) [Online] Available from: https://wals.info/chapter/s6 [Accessed: 23 January 2025].

Duma, G. (2007). Mala Prespa. Skopje: Art Print Plus. Friedman, V. A. and Joseph, B. D. (in press, 2025). The Balkan languages. Cambridge: Cambridge University Press.

Hristova, E. (2003). Bălgarska reč ot Albanija. Govorăt na selo Vrăbnik. Blagoevgrad: Universitetsko izdatelstvo “Neofit Rilski”.

Jašar-Nasteva, O. (1998). Kontaktet gjuhësore në hapësirat ballkanike. Shkup: Logos-A. Koneski, B. (1986). Istorija na makedonskiot jazik. Skopje: Kultura.

Konior, D. V. (2021). Minority within a minority: Iabalcea and Carașova in Romania. In A. N. Sobolev (ed.), Between separation and symbiosis. South Eastern European languages and cultures in contact, 157–188. Berlin: de Gruyter.

Makartsev, M. (2025). Language contacts, New Year, and word order in the nominal phrase in the Corpus of Slavic Dialects in Albania. In I. Sedakova and A. Ippolitova (eds.), Old and new / young in the linguocultural space of the Balkans (Series Balcanica 18), 107–115. Moscow: Institute of Slavic Studies, Russian Academy of Sciences.

Makartsev, M. (in press, a). The inter-speaker variation in the use of t-demonstratives in a Štokavian dialect in Myzeqe (Albania) and language contact. Balkanistica.

Makartsev, M. (in press, b). The elusive progressive aspect in the minority dialects in Albania: Inherited structures and the grammaticalization paths. Zeitschrift für Balkanologie.

Makartsev, M. and Arkhangelskiy, T. (2024). Corpus of Slavic Dialects of Albania. [Online] Available from: https://slav-dial-alb.uni-oldenburg.de/ [Accessed: 16 January 2025].

Makartsev, M., Chivarzina, A., Chivarzin, M., Yakovleva, A. and Spyreli, D. (2016). Divided families: The borders’ perception through the human senses. Preliminary results of the field trip in August, 2014. In V. Nitsiakos, I. Manos, G. Agelopoulos, A. Angelidou, and V. Kravva (eds.), Ethnographic research in border areas: Contributions to the study of international frontiers in Southeast Europe, 31–37. Konitsa: The Border Crossing Network.

Makartsev, M. and Kikilo, N. (2022). Some tendencies in the morphosyntax of the migrational Shtokavian dialects in Albania (Shijak and Myzeqe) and Slavic-Albanian language contact. Slavic World in the Third Millennium, 17 (1–2): 120–141.

Markoviḱ, M. (2007). Aromanskiot i makedonskiot govor od ohridsko-struškiot region (vo balkanski kontekst). Skopje: MANU.

Markoviḱ, M. (2008). Linearizacija na imenskite sintagmi zavisni od glagolska pridavka. Studia linguistica Polono-Meridianoslavica, 12–13: 97–103.

Mihajlov, P. (1954). Gradskiot debarski govor. Skopje: Filozofski fakultet. Minova Gjurkova, L. (1994). Sintaksa na makedonskiot standarden jazik. Skopje: Rading.

Mladenov, M. S. (1993). Bălgarskite govori v Rumănija. Sofija: BANU.

Morozova, M. (2016). Govor albancev Ukrainy: Grammatičeskij očerk. In A. Novik, Y. Bučatskaja, D. Ermolin, A. Dugushina, and M. Morozova (eds.), “Priazovskij otrjad”. Jazyk i kul'tura albancev Ukrainy, part 1 (2), 421–506. Saint Petersburg: MAĖ RAN.

Popovski, A. (1970). Makedonskiot govor vo Gostivarskiot kraj. In M. Panov and J. Sinadinovski (eds.), Gostivarskiot kraj: 2. Makedonskiot, albanskiot i turskiot govor, 3–200. Gostivar: Opštinsko sobranie Gostivar.

Sobolev, A. N. and Novik, A. (2013). Golo Bordo (Gollobordë), Albanija: Iz materialov balkanskoj ėkspedicij RAN i SPbGU 2008–2010 gg. Materialien zum Südosteuropasprachatlas Bd. 6. SanktPeterburg: Nauka.

Steinke, K. and Ylli, X. (2007). Die slavischen Minderheiten in Albanien (SMA): 1. Teil. PrespaVërnik–Boboshtica. Slavistische Beiträge 458. München: Otto Sagner.

Steinke, K. and Ylli, X. (2008). Die slavischen Minderheiten in Albanien (SMA): 2. Teil. GollobordaHerbel–Kërçishti i Epërm. Slavistische Beiträge 462. München: Otto Sagner.

Steinke, K. and Ylli, X. (2010). Die slavischen Minderheiten in Albanien (SMA): 3. Teil. Gora. Slavistische Beiträge 474. München: Otto Sagner.

Steinke, K. and Ylli, X. (2013). Die slavischen Minderheiten in Albanien (SMA): 4. Teil. VrakaBorakaj. Slavistische Beiträge 491. München: Otto Sagner.

Stojkov, S. (1968). Banatskijat ezikov săjuz. Slavjanska filologija, 10: 97–102.

Tisheva, J. (2007). Sintaktichni osobenosti v govora na banatskite bălgari v Sărbija. In Asenova, P. (ed.), Bălgarskite ostrovi na Balkanite, 155–169. Sofija: Figura.

Tomić, M. (1984). Govor sviničana. Srpski dijalektološki zbornik, 30, 7–263.

Topolinjska, Z. (2008). Linearizacija na pridavskite modifikatori (AM) vo makedonskata imenska sintagma (NP). Studia linguistica Polono-Meridianoslavica, 12–13: 75–95.