КАРАТЕДО И ЗЕН – ПАТОТ НА ПРАЗНИНАТА ВО СОВРЕМЕНАТА УМЕТНОСТ И КУЛТУРА
Клучни зборови:
каратедо, зен, бушидо, будо, празнинаАпстракт
Овој труд го анализира односот помеѓу Карате-до и Зен како практика што го обединува телото и духот, како и културен феномен во современиот свет. Иако Карате-до често се перципира како боречка вештина или спортска дисциплина, неговите корени се длабоко поврзани со духовните и филозофските традиции на Истокот, особено со Зен-будизмот, етичкиот кодекс Бушидо и Будо како пат кон самонадградба.
Истражувањето го разгледува историскиот развој на Карате-до, неговата духовна и етичка димензија, како и неговата поврзаност со Зен-филозофијата и концептот на празнина („му“ или „ку“). Посебно внимание е посветено на естетските и духовните принципи на уметностите инспирирани од Зен – како што се „шодо“ (калиграфија), хаику поезијата, икебана, „садо“ (церемонијата на чај) и „каресансуи“ (Зен-градинарство) – кои ја изразуваат истата филозофија на едноставност, свесност и хармонија со природата.
Трудот, исто така, ја анализира современата културна рецепција на овие идеи преку филмот, литературата и глобалната популарност на боречките вештини. Во овој контекст, Карате-до се разгледува како културен медиум преку кој источните духовни и естетски концепти се пренесуваат во западниот културен простор.
Целта на истражувањето е да се покаже дека Карате-до претставува повеќе од техника на борба: тоа е пат на духовен развој, дисциплина и самоспознавање, кој во современиот свет може да се разбере како сеопфатен начин на живот заснован на принципите на Зен, Бушидо и Будо.
Референци
Бубиши. 2009. Бубиши. Београд: Либер.
Вотс, Алан. 2006. Патот на зенот. Скопје: Лист.
Гарсија, Ектор. 2017. Икигаи: тајните од Јапонија за долг и среќен живот. Скопје: Три.
Гарсија, Ектор. 2020. Ичио-ичие: вкусете го секој миг. Скопје: Три.
Де Мајо, Александар. 2010. Карате-до. Београд: Датакопи.
Де Мајо, Александар. 2010а. Будо. Београд: Датакопи.
Дешимару, Тајсен. 2008. Зен и борилачке вештине. Београд: Бабун.
Лао, Це. 2011. Тао Те Кинг. Скопје: Македоника.
Мартиновски, Владимир. 2013. Зен приказни. Скопје: Магор.
Масуно, Шунмио. 2020. Уметноста на едноставното живеење: 100 секојдневни вежби од јапонски зен
монах за живот исполнет со мир и радост. Скопје: Арс Ламина.
Мијамото, Мусаши. 2011. Книга за петте прстени. Скопје: Икона.
Мишима, Јукио. 2009. Самурајска етика и модерни Јапан. Београд: Либер.
Мумон, Екај. 1987. Мумонкан. Београд: Графос.
Нитобе, Иназо. 2022. Бушидо: Душата на Јапонија – Кодексот на самураите. Скопје: Икона.
Сузуки, Дајсец Теитаро. 2009. Обука зен монаха. Београд: Либер.
Сузуки, Д.Т. 2013. Зенот и јапонската култура. Скопје: Три.
Фунакоши, Гичин. 1988. Karate-do moj životni put. Beograd: Panpublik.
Херигел, Еуген. 1996. Зен во уметноста на стрелање со лак. Скопје: Табернакул.
Цунемото, Јамамото. 2024. Хагакуре: Книга за патот на самурајот. Скопје: Икона.
Abe, Akiyuki. 2023. “The Process of Establishing Karate in the Modern Okinawan Youth Education System”, In
J-STAGE Research Journal of Budo, vol. 55, no. 2, Tokyo, Japan.
Aoki, Kiyotaka. 2018. “Masatoshi Nakayama’s Life and Karate do Thought”, IN Chuo University Dept. Bulletin,
Tokyo, Japan.
Benneth, Alexander. 2009. Budo: The Martial Ways of Japan. Tokyo: Nippon Budokan Foundation.
Funakoshi, Gichin. 1973. Karate-do Kyohan. Tokyo: Kodansha International.
Funakoshi, Gichin. 1973a. Karate-do Nyumon. Tokyo: Kodansha International.
Funakoshi, Gichin. 2012. The Twenty Guiding Principles of Karate. Tokyo: Kodansha International.
Funakoshi, Gichin. 2013. The Essence of Karate, Tokyo: Kodansha International.
Kanatani, O. 1971. Chuang-Tzu. Tokyo: Iwanami Shoten.
Karlo, Filip. 2009. Zen – stapanje Istoka i Zapada, Beograd: Esotheria.
Kurosawa, Akira. 1970. Seven samurai [film], London: Lorrimer Publishing Limited.
Lee, Bruce. 1997. Jeet Kune Do. North Clarendon: Tuttle Publishing.
Mogi, Ken. 2023. The Way of Nagomi. New York: The Experiment.
Ojama, Masutacu. 2005. Kjokušin put: Mas Ojamina filozofija karatea. Beograd: Metaphysica.
Paskvaloto, Đanđorđo. 2007. Estetika praznine: umetnost i meditacija u kulturama Istoka. Beograd: Clio.
Tokitsu, Kenji. 2004. Miyamoto Musashi: his life and writings. Boston: Shambhala.
