РАЗВОЈ НА ФИНАТА МОТОРИКА И ВИЗУЕЛНО-МОТОРНАТА ИНТЕГРАЦИЈА КАЈ ДЕЦАТА НА ПРЕДУЧИЛИШНА ВОЗРАСТ (Дефектолошка теорија и практика, 2013)
Фините моторни вештини се предуслов за многу секојдневни активности и се добри индикатори на подоцнежните академски остварувања на детето. Целта на ова истражување е да се проценат влијанијата на возраста врз развојот на координацијата на фината моторика и визуелно-моторната интеграција кај децата на предучилишна возраст. Примерокот на ова истражување се состои од 276 предучилишни деца од Кантон Сараево, Босна и Херцеговина. Моторните вештини на децата ги проценивме со Бериевиот тест за визуелно-моторна интеграција и со Lafayette тестот со перфорирана табла. Податоците беа анализирани со еднонасочна анализа на варијанти АНОВА, проследена со планираната споредба меѓу возрасните групи. Исто така, ја употребивме и регресиската анализа за да го процениме влијанието на возраста и моторната координација над визуелно-моторната интеграција. Резултатите покажаа дека возраста има значаен ефект врз развојот на фините моторни вештини. Освен тоа, резултатите покажаа дека постои можен сензитивен период кај предучилишната возраст во којшто развојот на фината моторика е забрзан. Специјалистите за рана интервенција треба темелно да ги евалуираат фините моторни вештини кај предучилишните деца и да направат програма за моторна (ре)хабилитација за децата кај коишто се јавува ризик во поглед на задоцнувањето во развојот на фината моторика.
Keywords: развој на фината моторика; визуелно-моторна интеграција; предучилишни деца