ГРАНИЦАТА КАКО ПРЕДМЕТ НА ИСТРАЖУВАЊЕ
Клучни зборови:
гранична култура, визуелна уметност, глобализација, идентитет, културнаап ропријацијаАпстракт
Истражувањето на границата како концепт и феномен во современиот контекст се развива преку мултидисциплинарен пристап кој ја надминува нејзината традиционална географска димензија, проширувајќи се во културната, социјалната и психолошката сфера. Овој труд се фокусира на анализата на граничната култура како резултат на сложени процеси на влијание, хибридизација и трансформација кои се случуваат во рамките на граничните заедници. Истражувањето го нагласува значењето на визуелната култура и уметноста како моќни медиуми преку кои границите се артикулираат, перципираат и оспоруваат – не само како линии на раздвојување, туку како динамични простори на културна продукција и мобилност на идентитетот. Трудот прави дистинкција меѓу визуелната уметност и визуелната култура, анализирајќи ги нивните различни пристапи кон глобалната комуникација, колективната имагинација и индивидуалната креативност. Истовремено, се истражува концептот на „невидливоста“ на граничното население и улогата на сликата како потенцијална алатка за влез во јавната сфера. Преку критичка рефлексија на општествата во транзиција, глобализациските текови и културните прилагодувања, оваа студија предлага интердисциплинарен модел за разбирање на граничните култури како простори на преговарање, отпор и адаптација. Притоа, границата се појавува не само како механизам на исклучување, туку и како место за нови форми на културно изразување и реимагинација (преосмислување) на идентитетот во ера на дигитална поврзаност и глобални идеолошки трансформации.
Референци
Малуф, Амин. 2001. Погубни идентитети. Скопје: Матица македонска.
Тлостанова, Мадина В. 2012. Исследования пограничья vs пограничное (со)знание, мышление, творчество. Вопросы социальной теории, VI, стр. 182-192.
Konrad, Victor and Amilhat Szary, Anne-Laure. 2022. Border Culture: Theory, Imagination, Geopolitics. London: Routledge.
Konrad, Victor and Amilhat Szary, Anne-Laure. 2022. Border Culture: Theory, Imagination, Geopolitics. London: Routledge.
Nail, Thomas. 2016. Theory of the Border. Oxford: Oxford University Press.
Read, Herbert. 1963. To Hell with Culture and Other Essays on Art and Society. London: Routledge (Reprinted 2002).
Schimanski, Johan. 2019. Border Aesthetics. International Lexicon of Aesthetics, Autumn Edition. Available at: https://www.lexiconofaesthetics.it/ [Accessed 14 July 2025].
Schimanski, Johan and Nyman, Jopi. 2021. Border images, border narratives: The political aesthetics of boundaries and crossings. Manchester: Manchester University Press.
Sevastianov, Sergei V., Laine, Jussi P. and Kireev, Anton A. 2015. Introduction to border studies. Vladivostok: Dalnauka.
Young, James O. 2010. Cultural Appropriation and the Arts. Malden, MA: Wiley-Blackwell.